|
| |
Succesvolle bestrijding van de gevreesde Planaria (Plathelminthes)
 Op
de foto:
Plathelminthes
Ruim twee jaar geleden (wij schrijven nu
maart 1999) had ik pech dat mijn aquarium ( 250 x 70 x 70), na
het inbrengen van enkele stukken "levend steen", met rode
planaria "besmet" werd. Aanvankelijk deed ik na de ontdekking
van deze bruinrode beestjes, er niets tegen; trouwens, ik wist
ook niet wat ik er tegen kon doen. Bovendien leek het allemaal
niet zo erg. Een aantal weken na de eerste ontdekking bleek mijn
bak (vrijwel in een nacht) totaal besmet te zijn met deze
platwormpjes. Bijna alle lagere dieren, maar ook de bodem en de
decoratie waren bezaaid met planaria; lederkoralen,
kolonieanemonen ( Palythoa), olifantsoren ( Discosoma), het
koraal Clavularia viridis en vele andere dieren werden dan als
het ware verstikt door planaria.
Actie
Er restte mij
niets anders dan in actie te komen. Het afzuigen via een dun
luchtslangetje bracht maar even succes, want enkele uren nadien
zaten de lagere dieren weer onder de planaria. Het leek wel of
ik er niets aan had gedaan. Wellicht toch te laat voor een
manuele bestrijding? Uit wanhoop bracht ik een aantal vissen in
de bak; een paartje dwergpitvisjes ( Synchiropus ocellatus) en
twee dwerglipvissen ( Pseudocheilinus hexataenia) In
aquariumkringen had ik gehoord dat deze soorten planaria op hun
menu hadden staan.
Helaas kan ik u
verzekeren dat ik deze vissen de eerste planaria nog moet zien
eten!
Foto boven links:
S.ocllatus - Mandarijnpitvis /
Foto boven rechts P. hexataenia dwerg lipvis
Op een
goede dag las ik in de " Meerwasser-Atlas" ( 1992) een paragraaf
over het bestrijden van planaria middels een chemisch preparaat
met de naam "Concurat L".
Over het in handen krijgen van
het middel kan ik enkele A4-tjes volschrijven, maar na het
nodige speurwerk was ik eindelijk in staat het begeerde
middeltje via Duitse kanalen in handen te krijgen. Ik ging
direct aan de slag en volgde daarbij precies de werkwijze die in
het genoemde boek staat beschreven. Eerst zoveel mogelijk
planaria afzuigen ( dit is van zeer groot belang) omdat tijdens
het afsterven van planaria een bruinrode "sap " vrijkomt dat
vaak dodelijk is voor sommige vissen. Ik maakte een dosering
volgens het advies van de auteur die in mijn geval op neer kwam
dat ik 10gr. Concurat L in zeewater oploste en aan mijn aquarium
toevoegde; ik wachtte nog een a twee minuten, totdat ik zeker
kon zijn dat het middeltje via de stromingspompen goed met mijn
aquariumwater vermengd was, en zette daarna de stromingspompen,
het koolfilter, afschuimer en Ozonisator uit en wachtte nu vol
spanning af wat er gebeuren ging.
Reeds na enkele minuten kwam er leven in de beestjes, of beter;
ze begonnen als het ware voor hun leven te "rennen"....... te
laat; na ongeveer 10 minuten was er geen levende planaria meer
te bekennen.
Eieren
Helaas zijn bij deze eerste behandeling 4 Chromis viridis
gestorven. Dit bleek echter een uniek incident te blijven,
achteraf gezien bleek namelijk dat ik toch te onzorgvuldig met
het afzuigen van planaria was. Inmiddels is deze methode vele
keren bij zeeaquariumvrienden met succes en zonder verliezen
toegepast. Opmerkelijk is het feit dat de lagere dieren zoals
doopvontschelpen ( Tridacna sp.) , Acropora - koraal en
kokerwormen absoluut niet reageerden op deze behandeling.
Achteraf bleek er toch enkele planaria de behandeling van
aquarium overleefd te hebben, want na enkele maanden was het
opnieuw besmet. Nu weet ik dat planaria zich alleen delen, maar
waarschijnlijk zetten ze ook eieren af die na ongeveer een week
uitkomen. Deze eieren werden dus niet door genoemd middeltje
aangetast. Tegenwoordig de dag doe ik na de eerste ingreep, ca.
zeven dagen later, een nabehandeling, voor de nabehandeling is
een halve dosering voldoende.
Inmiddels weet ik ook dat de geadviseerde eerste dosering van
0,8 gram op 100 liter niet noodzakelijk is. Doseringen van
0,4gr. /l leverden hetzelfde resultaat op. Wel herhaal ik met
klem twee belangrijke voorwaarden voor succes; zoveel mogelijk
planaria verwijderen voor dat u met een behandeling begint. Op
deze manier wordt het vrijkomende, toxisch werkende sap, van de
stervende planaria tot een minimum gereduceerd en als tweede
aandachtspunt; een nabehandeling is noodzakelijk om een
herbesmetting te voorkomen.
Verwijzingen:
- Baensch, Hans A. & Helmut Debelius
( 1992 )
- Meerwasser Atlas, Mergus Verlag,
Melle , Germany, blz. 196 e.v.
|
